घोडा – Horse Information in Marathi

Horse Information in Marathi घोडा हा एक पाळीव आणि  सस्तन प्राणी आहे. घोडा इक्विडे या प्राण्यांच्या जातीतील एक सदस्य आहे आणि इक्व्हस फेरसच्या दोन विद्यमान उपप्रजातींपैकी एक आहे. घोडा गेल्या 45 ते 55 दशलक्ष वर्षांमध्ये इओहीपस या छोट्या बहुबोटांच्या जीवातून आजच्या मोठ्या, एकबोटाच्या घोड्यामध्ये विकसित झाला आहे.

Horse Information in Marathi

Horse Information in Marathi घोडा माहिती मराठी

वैज्ञानिक वर्गीकरण
संवर्धनाची स्थिती (Conservation status) पाळीव
किंगडम अ‍ॅनिमलिया
फायलम चोरडाटा
वर्ग सस्तन प्राणी
ऑर्डर पेरिसोडाक्टिला
कुटुंब इक्विडे
पोटजात इक्व्हस
प्रजाती ई. फेरस
उपजाती ई. एफ. कॅबेलस
ट्रायनोमियल नाव इक्वेस फेरस कॅबेलस लिनीयस

घोद्याबद्दल रोचक तथ्य (Interesting Horse Facts)

  1. घोडे जमिनीवर पडून आणि उभे राहूनही झोपू शकतात.
  2. घोडे जन्मानंतर लगेच धावू लागतात.
  3. पाळीव घोड्यांचे आयुष्य साधारणतः 25 वर्षांचे असते.
  4. 19 व्या शतकातील ‘ओल्ड बिली’ नावाचा घोडा 62 वर्षे जगला होता असे म्हटले जाते.
  5. घोड्यांच्या शरीरात सुमारे 205 हाडे असतात.
  6. 5000 पेक्षा जास्त वर्षांपासून घोडे पाळले जात आहेत.
  7. घोड्याचे डोळे जमिनीवर राहणाऱ्या इतर सस्तन प्राण्यांपेक्षा मोठे डोळे असतात.
  8. घोडा एकाच वेळी 360 अंशाचे दृश्य पाहण्यास सक्षम आहेत.
  9. घोड्यांमध्ये 44 किमी प्रति तास (27 मैल प्रति तास) धावण्याची क्षमता आहे.
  10. घोड्याचा सर्वात वेगवान नोंदवलेला वेग 88 कि.मी प्रति तास (55 मै.प्रति तास) होता.
  11. जगात एकूण 60 दशलक्ष घोडे आहेत असा अंदाज आहे.
  12. नर घोड्याला इंग्रजीमध्ये स्टालिअन (stallion) म्हटले म्हणतात.
  13. मादी घोडा किंवा घोडीला इंग्रजीमध्ये मेअर (mare ) म्हणतात.
  14. तरुण घोड्याला कोल्ट (colt) असे म्हणतात.
  15. तरुण मादी घोड्याला म्हणजेच तरुण घोडीला फिलि (filly) म्हणतात.
  16. छोट्या घोड्यांना पोनीज (Ponies) म्हटले जाते.
Also Read:  चित्ता - Cheetah Information in Marathi

घोड्यांच्या शर्यती (Horse Racing)

घोड्याची शर्यत हा अश्वारुढ कामगिरीचा खेळ आहे, विशेषत: स्पर्धेसाठी, जॉकीज निश्चित अंतरावर असलेले एकापेक्षा जास्त घोडे चालवितात. हा सर्व खेळांपैकी सर्वात प्राचीन खेळ आहे, याचा मूलभूत आधार म्हणजे कोणता घोडा किती अंतर सर्वात वेगवान धावू शकतो हे ओळखणे होता.

घोड्यांच्या शर्यतीत मोठ्या प्रमाणात बदल होतात आणि बर्‍याच देशांनी या खेळासाठी स्वतःच्या विशिष्ट परंपरा विकसित केल्या आहेत. या बदलांमध्ये घोड्यांच्या विशिष्ट जातींवरील शर्यतींवर मर्यादा घालणे, वेगवेगळ्या अंतरावर धावणे, वेगवेगळ्या पृष्ठभागावर धावणे आणि वेगवेगळ्या गाईट्समध्ये धावणे समाविष्ट आहेत.

घोड्यांच्या शर्यतीचे प्रकार (Types of horse racing)

  1. फ्लॅट रेसिंग
  2. जंप रेसिंग
  3. हार्नेस रेसिंग
  4. एनडूरेंस रेसिंग, इ

घोड्यांच्या लोकप्रिय जाती (Popular Horse Breeds)

अमेरिकन क्वार्टर घोडा (American Quarter Horse)

जगभरातील नवशिक्या आणि व्यावसायिक घुसमटांद्वारे आलिंगन पाळलेला, अमेरिकन क्वार्टर घोडा त्याच्या चापलपणा, कौशल्य आणि एथलेटिक्स या कौशल्यांसाठी प्रसिद्ध आहे. मुख्यतः इंग्रजी थ्रूब्रेड आणि मूळ अमेरिकन चिकसा घोडयापासून प्रजनन झालेली ही जात 1600 दरम्यान, जगातील सर्वात मोठी प्रजाति होती.

अरबी घोडा (Arabian)

अरबी लोकांकडे जगातील सर्वात जुनी घोडयाची प्रजाती होती. त्याचे वंश 3000 इ.स.पूर्व इतके प्राचीन होते. खरेतर, अप्प्लूसास, मॉर्गन आणि अंदलुसिअनसह प्रत्येक हलक्या वजनचा घोडाजातीचा शोध अरबी लोकांशीच संबंधित आहे.

थ्रुब्रेड (Thoroughbred)

उत्तर अमेरिकेतील थ्रूब्रेड ही शर्यतीसाठी सर्वात लोकप्रिय घोड्याची जात आहे. या घोड्याला “उष्ण रक्ताचा” घोडा मानले जाते, याचा अर्थ तो चापल्य, वेग आणि चैताण्यासाठी प्रसिध्द आहे. हा एक उत्कृष्ट बहुउद्देशीय घोडा आहे जो बहुधा रेसिंग व्यतिरिक्त जंपिंगसारख्या इतर अश्वारुढ स्पर्धांमध्येही प्रस्दिध आहे.

अप्पालुसा (Appaloosa)

रंगीबेरंगी अप्पालुसा ही घोड्याची जात मूळतः नेझ पर्सची असून ती अमेरिकन लोकांनी शिकार आणि लढाईसाठी विकसित केली होती. ही जात वन्य घोड्यांची वंशज आहे. असे समजले जाते की हा  अमेरिकन क्वार्टर घोडा आणि अरबी घोड्याचा वंशज आहे. हा हार्डी, अष्टपैलू घोडा लांब पल्ल्याच्या ट्रेल राइडिंगसाठी उत्कृष्ट आहे.

Also Read:  बैल - Ox Information in Marathi

मॉर्गन (Morgan)

मॉर्गनचे सामर्थ्य आणि लावण्य यामुळे ही लोकप्रिय घोडाजाती बनली आहे. व्हरमाँटची अधिकृत घोडाजाती म्हणून, मॉर्गनचे स्नायू वसाहतीच्या काळात न्यू इंग्लंडचे शेत साफ करण्यासाठी वापरले जात असत. आज, हा रायडींग आणि शर्यतींसाठी एक लोकप्रिय घोडा आहे.


घोड्याची नाल (Horse Shoe)

घोड्याचा नाल ही एक बनावटी वस्तू आहे, जी सामान्यत: धातूपासून बनवली जाते, घोड्याचा नाल काहीवेळा अंशतः किंवा संपूर्णपणे सिंथेटिक सामाग्रीपासून बनवला जातो, हा घोड्याला खुरास झिजण्यापासून वाचविण्यासाठी वापरले जाते. नाल खुरांच्या पाल्मर पृष्ठभागावर लावलेले असते.


घोडयाची उत्क्रांती (Evolution of Horse)

सुमारे १० कोटी वर्षांपूर्वी, घोड्यांच्या डझनभर प्रजाती उत्तर अमेरिकेच्या ग्रेट प्लेन्सवर फिरत राहिल्या. घोड्याच्या या प्रजाती अनेक रुपात आणि आकारात अस्तित्वात होते. काही जंगलात राहत होते तर काहींनी खुल्या गवताळ प्रदेशात राहण्याला पसंती दिली.

यानंतर घोड्याची उत्क्रांती होण्यास सुरुवात झाली. घोड्याच्या अनेक जाती यानंतर विकसित झाल्या, यामध्ये तीन-बोटे असणारा हायपोहिप्पास आणि नांनीहिप्पास या प्रजातीपासून ते आजच्या एकाबोटाच्या आधुनिक घोड्यापर्यंत अनेक जाती उदयास आल्या आणि नष्टही झाल्या, अशा प्रकारे लाखो वर्षांपासून घोड्याची उत्क्रांती झाली आहे आणि यापुढेही ही उत्क्रांती होत राहणार कारण उत्क्रांती हा निसर्गाचा नियम आहे.


घोड्याचे खाद्य (Horse Food)

चारा गवत आणि निविदा वनस्पती (Pasture Grass and Tender Plants)

चांगल्या कुरणात घोड्याने निरोगी राहण्यासाठी पोषक तत्वे असतात. यामध्ये सिलिका देखील असते, जे दंत आरोग्यासाठी महत्त्वपूर्ण आहे. आदिम घोडे विरळ शिधावर जगू शकतात.

गवत (Hay)

आपल्यापैकी बर्‍याच जणांना वर्षभर आपल्या घोड्यांना कुरणात चरायला लावू देण्याची सोय नसते. जेव्हा इतर खाद्य उपलब्ध नसते तेव्हा सुकलेले गवत खाद्य म्हणून वापरले जाते.

धान्य (Grains)

ओट्स हे पारंपारिक धान्य आहे जे घोड्यांना दिले जाते. तथापि, घोडे देखील मक्यासारखे इतर धान्य थोड्या प्रमाणात दिले जाऊ शकते. गहू सारखी काही धान्ये घोड्यांसाठी चांगली नसतात.

Also Read:  बेडूक - Frog Information in Marathi

एकाग्र मिश्रणे (Concentrate Mixes)

सामान्यत: धान्य, फ्लेक्ससीड, बीट लगदा आणि जीवनसत्त्वे आणि खनिजे आणि इतर घटकांचे मिश्रण खाद्य म्हणून वापरले जाते. विकत मिळणाऱ्या मिश्रणामध्ये बरीच घटके असू शकतात किंवा काही फीड मिल आपल्याला पाहिजे त्या वैशिष्ट्यांसह मिश्रणे बनवून देतात.

मीठ आणि खनिजे (Salt and Minerals)

मीठ आणि खनिजे यासारख्या पूरक पदार्थांना एकाग्र मिश्रणामध्ये समाविष्ट केले जाऊ शकते किंवा स्वतंत्रपणे दिले जाऊ शकते. घोड्यांना तल्लफ असल्यास कुरणात किंवा स्टॉलमध्ये असलेले मीठ ब्लॉक किंवा सैल मीठ त्यांच्यासाठी फायदेशीर ठरतात.

ट्रीट्स (Treats)

आपल्यातील बर्‍याचजणांना आपल्या घोड्यांना ट्रीट खायला घालायला आवडते. या ट्रीट्समध्ये सफरचंद, गाजर किंवा इतर आवडती फळे किंवा भाज्या, मूठभर धान्य, साखरेचे तुकडे किंवा कँडी, किंवा उकळलेल्या अंड्यासारख्या विचित्र गोष्टी असू शकतात.

पाणी (Water)

अर्थात, घोडा खरोखर जास्त पाणी पीत नाही. तथापि, पाणी हे त्याच्या विषुव आहाराचा एक आवश्यक भाग आहे. कुरण खाणारा घोडा कदाचित गवत खाणाऱ्या घोड्याएवढे पाणी पिणार नाही. तथापि, दोन्ही घोड्यांसाठी ताजे, स्वच्छ पाणी आवश्यक आहे.


काय शिकलात?

आज आपण Horse Information in Marathi घोडा माहिती मराठीत पहिली आहे. पोस्ट वाचल्याबद्दल मनापासून धन्यवाद.


Share: 10

About Author:

Marathi Encyclopedia ही अशी जागा आहे, जिथे तुम्हाला सर्व प्रकारची माहिती उत्तम रीतीने मराठीमध्ये उपलब्ध करून देण्याचा आम्ही पुरेपूर प्रयत्न करतो. आम्ही नेहमी तुम्हाला खरी आणि खात्रीपूर्ण माहिती पुरवतो.

Leave a Comment