मोगरा – Mogra Flower Information in Marathi

Mogra Flower Information in Marathi मोगरा वनस्पती हळूवार वाढणारी वनस्पती आहे. खूप जास्त सुगंधित असणारी मोगऱ्याची पांढरी फुले 3 ते 12 समूहामध्ये वाढतात आणि ती एकल, अर्ध-दुहेरी किंवा पूर्ण दुहेरी असू शकतात. मोगऱ्याच्या झाडाला फुले मुख्यतः उन्हाळ्यात आणि पावसाळ्याच्या हंगामात येतात.

Mogra Flower Information in Marathi

Mogra Flower Information in Marathi मोगरा फुलाची माहिती मराठी

मोगऱ्याचे वैज्ञानिक नाव जास्मीनम सांबॅक आहे आणि ते ओलीसी कुटुंबातील सदस्य आहे. मोगरा जरी मूळचे भारतातील फुल असले तरी ते सहसा अरबी जासमीन म्हणून ओळखले जाते. हा दुहेरी फुलांचा प्रकार आहे ज्याला मोतीया किंवा मोगरा म्हणून ओळखले जाते. मोठी दुहेरी फुले (टस्कन) बोड्डू मल्ले, राई अशा भिन्न नावांनी ओळखली जातात; अर्ध-दुहेरी फुले डोंधरा मल्ले, मोटूरिया इ. नावांनी ओळखली जातात.

वैज्ञानिक नाव जास्मीनम
उत्पत्तिस्थान हिमालय
माती पीएच 4.9-8.3 दरम्यान
सूर्यप्रकाश तेजस्वी प्रकाश (Bright light)
रोपाची उंची 10-15 फूट
यूएसडीए झोन 6-10
विविध रंग पांढरा, गुलाबी, पिवळा
तापमान 60-75F (16-25 C)
खते उच्च फॉस्फरस सामग्री
काढणीचा काळ वसंत ऋतू

मोगऱ्याचे महत्त्वाचे प्रकार (Important Mogra Varieties): मोतीया, एकेरी मोहोरा, दुहेरी मोहोरा, खोया, राई जपानी, इरुवची, मदनबन, रामाबानम, सुजी मार्बल इ.


मोगरा फुलाबद्दल रोचक तथ्ये (Interesting facts about Mogra flower)

  1. मोगऱ्याच्या सुमारे 200 भिन्न प्रजाती आहेत.
  2. मोगरा हे फुल मूळचे युरेशिया, ऑस्ट्रेलेशिया आणि ओशिनिया मधील उष्णकटिबंधीय आणि उबदार समशीतोष्ण प्रदेशातील आहे.
  3. मोगरा त्याच्या वैशिष्ट्यपूर्ण सुगंधासाठी मोठ्या प्रमाणात लागवड करतात.
  4. मोगरा मध्यम प्रमाणात सुपीक, ओलसर, वालुकामय चिकणमाती ते अतिसुपीक चिकणमातीमध्ये चांगले वाढते. मोगरा पूर्ण सूर्य ते आंशिक सावली आणि उबदार जागेवर लावण्याला प्राधान्य दिले जाते.
  5. मोगरा जंगलात 15 ते 20 वर्षे जगू शकतात.
  6. फुले सामान्यत: कमीतकमी तीन किंवा जास्त फुलांसह समूहामध्ये येतात.
  7. मोगऱ्याला फुले साधारणतः उन्हाळ्यात किंवा वसंत ऋतूमध्ये येतात.
  8. मोगरा फुलांमध्ये दोन प्रकारचे पुनरुत्पादक अवयव असतात.
  9. सूर्यास्तानंतर आणि विशेषत: चंद्र जेव्हा आकाशात दिसू लागतो तेव्हा मोगरा आपल्या सुगंधाने परिसर सुगंधित करतो.
  10. मोगऱ्याची फळे म्हणजे बेरी (बोरासारखे बी असलेले लहान फळ) असतात जी पिकल्यानंतर काळी होतात.
  11. मोगऱ्याची उत्पत्ती पश्चिम चीनमधील हिमालयात झाली आहे असे मानले जाते.
  12. मोगरा रात्रीच्या वेळी आपल्या मोहक सुगंधाने परिसर सुगंधित करून सोडतो त्यामुळेच या फुलाला भारतात “रातराणी” म्हणूनही ओळखले जाते.
  13. चीनमध्ये, मोगऱ्याला स्त्रीचे आणि सौंदर्याचे प्रतीक म्हणून मानले जाते.
  14. मोगऱ्याची फुले दक्षिणेकडील व दक्षिणपूर्व आशियातील महिला आपल्या केसात घालतात.
  15. मोगरा चहा एक सुगंधित चहा आहे ज्यात मोगऱ्याच्या सुगंधामुळे चहालाही सुगंध येतो.
  16. कित्येक देश आणि राज्ये मोगऱ्याला राष्ट्रीय प्रतीक मानतात. यामध्ये हवाई, इंडोनेशिया, पाकिस्तान आणि फिलिपिन्स या देशांचा समावेश आहे.
  17. थायलंडमध्ये, मोगऱ्याला आईचे प्रतीक म्हणून मानले जाते आणि ते प्रेम आणि आदर या भावनांना चित्रित करते.
Also Read:  गुलाब - Rose Flower Information in Marathi

घरामध्ये कुंडीत मोगऱ्याला कसे वाढवायचे? (How to Grow Mogra in Pot Indoors?)

  1. घरामध्ये कुंडीत मोगरा लावण्यापूर्वी घरात वाढण्यासाठी आपल्याला आवडेल तो मोगऱ्याचा प्रकार आपण निवडला पाहिजे. आपण त्यांना नर्सरी स्टोअरमधून खरेदी करू शकतो किंवा ऑनलाइन बियाणे ऑर्डर करू शकतो.
  2. आता कुंडीमध्ये किंवा भांड्यामध्ये 9 ते 8.3 दरम्यान पीएच असलेली चांगली निचरा सुपीक माती टाकून त्यामध्ये बियाणे ठेवा. भांडे 12 इंच रुंद आणि खोल असले पाहिजे आणि त्याच्या तळाशी ड्रेनेज होल असले पाहिजे.
  3. रोपे 2 आठवड्यांच्या आत वाढू लागतात आणि त्यानंतर आपण कमी प्रमाणात पाणी देणे सुरू करू शकता. माती ओली ठेवण्यासाठी रोपाला तळापासून पाणी घाला.
  4. जेव्हा आपण मोगऱ्याला योग्य ते पोषण प्रदान करतो, तेव्हा ते वेगाने वाढू लागतात. त्यांना तेजस्वी सूर्यप्रकाशामध्ये वाढण्यास आवडते. दिवसात 6 तास सूर्यप्रकाश मिळेल अशा योग्य स्थानावर हे लावले गेले आहे याची खात्री करा.
  5. रोप जेव्हा एका विशिष्ट उंचीपर्यंत (4-6 फूट) पोहोचते तेव्हा आपण मोगऱ्यावर कीटकनाशकांची फवारणी करायला सुरूवात करू शकता.
  6. मोगरा फुले बहुतेक वसंत ऋतूत फुलतात. ही फुले पांढर्‍या, पिवळ्या आणि गुलाबी रंगात उपलब्ध आहेत.
  7. जसे जसे मोगऱ्याची फुले फुलतात त्यांना परागकण घालण्याची आवश्यकता असते. परागकणांच्या हेतूने त्यांच्या मधुर आणि मजबूत सुगंधाने ते मधमाश्या, फुलपाखरे आणि इतर कीटकांना आकर्षित करतात.
  8. मोगऱ्यावरील फुलपाखरांची गर्दी पक्ष्यांना आकर्षित करते जी झाडाची वाढ रोखण्यापासून आणि हानिकारक कीटकांपासून रोपाचे संरक्षण करते.
  9. फुले फुलल्यानंतर रोपांची छाटणी उत्तम प्रकारे केली जाते ज्यामुळे पुढच्या वाढत्या हंगामात रोपांना आणि फुलांना लवकर परिपक्व होण्यासाठी वेळ मिळतो.
  10. मोगरा रोपांची छाटणी करण्यासाठी सर्वप्रथम ज्या फांद्या फुले तयार करत नाहीत अशा फांद्या आणि रोग लागलेल्या फांद्या काढून टाका. नवीन आणि चांगल्या वाढीची खात्री करण्यासाठी जुन्या फांद्या व पाने कापण्यासाठी प्रुनर्स किंवा कात्रीचा वापर करा.
  11. एका कुंडीतून दुसऱ्या कुंडीत रोप लावायचे असल्यास शक्यतो वसंत ऋतूच्या सुरुवातीला घराबाहेर मोठ्या कुंडीत लावा. जेव्हा आपण वनस्पती घराबाहेर लावतो तेव्हा त्यांना वाढीसाठी अधिक प्रमाणात पाण्याची आवश्यकता असते.
  12. फांदी किंवा छोट्या रोपापासून मोगऱ्याची वाढ (Growing Mogra from Cuttings)
  13. मोगऱ्याच्या इतर वाढीच्या पद्धतींपेक्षा फांदीपासून वाढणार्‍या मोगऱ्याचा यशस्वी दर चांगला आहे. मोगऱ्याच्या रोपाला उगवण्याची उत्तम वेळ म्हणजे वसंत ऋतू किंवा ग्रीष्म ऋतू. मोगऱ्याच्या रोपाला वाढवण्यासाठी सर्वोत्तम तापमान 21 डिग्री सेल्सिअस आहे.
  14. मोगऱ्याला रोपापासून फांदीपासून वाढवण्यासाठी अर्ध-हार्डवुडचे मोगऱ्याचे फांदी घ्या जी फारच लवचिक असते. एक धारदार चाकूने सुमारे 6-8 इंच फांदी कट करा आणि फांदीच्या तळाशी असलेले सर्व पाने काढून टाका.
  15. मुळे संप्रेरकात फांदी ठेवा आणि नंतर ती सुपीक जमिनीत लावा. सुरुवातीला जास्त पाणी देऊ नका कारण मुळे अद्याप पूर्णपणे तयार झाली नाहीत.
  16. 4 ते 6 आठवड्यांत फांदीच्या तळापासून मुळे बाहेर पडतात आणि आता आपण एखाद्या चांगल्या सूर्यप्रकाशाच्या ठिकाणी रोप रोपण करू शकतो.
  17. दुसरा मार्ग म्हणजे मातीपेक्षा थेट पाण्यात फांदी किंवा खोड ठेवणे. मुळे उगवण्याच्या पाण्याच्या या पद्धतीमध्ये, दिवसातून किमान 6-8 तास सूर्यप्रकाश मिळणे आवश्यक आहे.
Also Read:  गुलाब - Rose Flower Information in Marathi

मोगरा फुलाचे फायदे (Benefits of Mogra Flower)

मोगरा हर्बल चहा (Mogra herbal tea)

चहाला नैसर्गिक चव देण्यासाठी पानांसह मोगराच्या कळ्या घातल्या जातात. मोगरा चहामध्ये अद्वितीय सुगंध आणि चव असते ज्यामध्ये बरेच फायदेशीर गुण आहेत जे तणाव, हृदयविकाराचा झटका कमी करण्यास मदत करतात आणि पाचक प्रणाली सुधारतात. मोगरा चहा पिण्यामुळे पचनशक्ती वाढण्यास मदत होते आणि शरीर वेगाने पोषक तत्वे आत्मसात करते.

त्वचेची काळजी (Skin care)

मोगऱ्याचे तेल कोरडे, ठिसूळ किंवा निर्जलीकृत त्वचेवर उपचार करण्यास मदत करते. हे तेल इसब आणि त्वचारोगाच्या उपचारात देखील वापरले जाते. हे तेल त्वचेवरील क्रॅक आणि खुल्या जखमांवर वापरणे चांगले नसते त्यामुळे गंभीर प्रतिक्रिया उद्भवू शकतात.

नैराश्यातून मुक्तता (Relieves depression)

मोगऱ्याच्या फुलांमधून काढलेल्या तेलाला एक मनमोहक सुगंध असतो जो आपली मनःस्थिती वाढवितो आणि उदासीनतेविरुद्ध लढा देण्यास मदत करतो. यामुळे व्यक्तीला आनंद होतो आणि शरीरातील हार्मोन्स उत्तेजित होऊन आनंदी भावना जागृत करतात.

खोकला कमी करते (Reduces a cough)

जेव्हा आपणास तीव्र खोकला आणि सर्दीचा त्रास होतो तेव्हा मोगरा  श्वसनमार्गामध्ये कफ संचयित करून त्वरित आराम देतो आणि आपल्याला चांगली झोप येण्यास मदत करतो.


मोगरा चहाचे फायदे

वजन कमी होणे (Weight Loss)

हा चहा बर्‍याच वर्षांपासून वजन कमी करण्यासाठी वापरला जात आहे. मोगरा चहामध्ये अँटिऑक्सिडेंट गुणधर्म असतात जे आपल्याला पचनशक्ती वाढविण्यात मदत करतात. पचनशक्तीची अधिक चांगली कार्यक्षमता आपला व्यायाम प्रभावी करते, ज्यामुळे आपले शरीर पोषकांना वेगाने आत्मसात करते.

ताणतणाव मुक्तता (Relieve Stress)

मोगऱ्याचा सुगंध आपल्याला आनंदित ठेवतो. जेव्हा आपण तणावात असतो तेव्हा मोगऱ्याचा चहा आपल्याला नैसर्गिकरित्या आराम देऊन आपली मनःस्थिती सुधारून तणाव कमी करण्यास मदत करतो.

अँटिऑक्सिडंट गुणधर्म (Antioxidant Properties)

मोगरा चहामध्ये कॅटेचिन्स नावाचे उच्च पातळीचे अँटीऑक्सिडेंट असतात. हे अँटीऑक्सिडंट्स सर्व हानिकारक एजंट्स किंवा मुक्त रॅडिकल्स ज्यांच्यामुळे रोग होऊ शकतात त्यांना शोधून नष्ट करतात.

Also Read:  गुलाब - Rose Flower Information in Marathi

कर्करोगापासून संरक्षण (Prevent Cancer)

असंख्य संशोधकांनुसार आणि अभ्यासानंतर मोगरा चहा कर्करोग रोखण्यास मदत करतो हे समोर आले आहे. मोगऱ्यापासून बनवलेल्या चहामध्ये कर्करोग प्रतिबंधक गुणधर्म असतात कारण त्यात पॉलिफेनोल्स असतात. पॉलीफेनल्स मुक्त रॅडिकल्स आणि शरीरातील इतर हानिकारक आक्रमणकर्त्यांविरूद्ध लढून आपले संरक्षण करते. तसेच, मोगरा चहा स्तनाचा कर्करोग, फुफ्फुसाचा कर्करोग आणि इतर रोगांचा धोका कमी करतो.

मधुमेहावर नियंत्रण (Controls Diabetes)

चमेली चहामध्ये ग्लूकोज चयापचय करण्याची क्षमता असते त्यामुळे हा चहा मधुमेहाला नियंत्रित ठेवण्यास मदत करतो. मोगरा चहा मधुमेहाच्या परिणामांपासून रक्षण करतो आणि मधुमेह असलेल्या व्यक्तींसाठी नियंत्रक म्हणून कार्य करतो.


काय शिकलात?

आज आपण Mogra Flower Information in Marathi मोगरा फुलाची माहिती मराठीत पहिली आहे. पोस्ट वाचल्याबद्दल मनापासून धन्यवाद.


Share: 10

About Author:

Marathi Encyclopedia ही अशी जागा आहे, जिथे तुम्हाला सर्व प्रकारची माहिती उत्तम रीतीने मराठीमध्ये उपलब्ध करून देण्याचा आम्ही पुरेपूर प्रयत्न करतो. आम्ही नेहमी तुम्हाला खरी आणि खात्रीपूर्ण माहिती पुरवतो.

Leave a Comment