संत मीराबाई – Sant Mirabai Information in Marathi

Sant Mirabai Information in Marathi मीराबाई या 16 व्या शतकातील हिंदू रहस्यमय संत, कवयत्री आणि कृष्णाच्या भक्त होत्या. त्यांचे मूळ नाव मिहीरा असे होते परंतु त्यांच्या कवितेत त्यांनी स्वतःचे नाव मीरा म्हणून सांगितले आणि तेव्हापासून त्या मीरा म्हणून लोकप्रिय झाल्या. विशेषत: उत्तर भारतीय हिंदू परंपरेतील त्या भक्तीसंत होत्या.

Sant Mirabai Information in Marathi

Sant Mirabai Information in Marathi संत मीराबाई माहिती मराठी

मीराबाईचा जन्म राजस्थानच्या पाली जिल्ह्यातील कुडकी येथे राजपूत राजघराण्यात झाला. मीरा यांनी त्यांचे बालपण राजस्थानच्या मेर्टा येथे घालवले. भक्तमाळेमध्ये त्यांचा उल्लेख आढळतो आणि पुष्टी करते की मीराबाई हे 1600 च्या भक्ती चळवळीतील महत्वाचे नाव होते.

जन्म 1498
जन्म ठिकाण कुडकी, पाली, जोधपूर जिल्हा, राजस्थान
मृत्यू 1546, द्वारका, मोगल साम्राज्य
धर्म हिंदू
पती भोजराजसिंग सिसोदिया
कामाचे क्षेत्र कवी, भक्ती चळवळीसाठी परिचित, वैष्णववाद (भगवान कृष्ण)

मीराबाईंच्या आयुष्याविषयी रोचक तथ्ये (Interesting Facts about the Life of Meera Bai)

  1. मीराबाईंचा 1498 मध्ये राजपूत राजकन्या म्हणून राजस्थानमधील राजपूत प्रांत मेरता येथे जन्म झाला.
  2. 4 वर्षाच्या असताना मीराबाईंनी दोन बाहुल्यांचे आनंदाने लग्न लावले तेव्हा त्यांनी आपल्या आईला आपला वर कोण असेल म्हणून विचारले.
  3. मीराबाईनी आपले शेवटचे वर्ष द्वारकामध्ये घालवले. असे मानले जाते की त्यांनी एका मंदिरात चमत्कारीकरित्या कृष्णाची मूर्ती तयार केली
  4. त्यांची भक्ती पाहून आनंदाने अकबरने त्यांना भेटवस्तू दिली होती. अकबराकडून भेट स्वीकारल्याबद्दल त्यांच्यावर कारवाई केली गेली होती.
  5. त्यांना आपल्या आईने भविष्यातील तिचा वर म्हणून श्रीकृष्णाची एक मूर्ती दिली होती.
  6. त्या मोठ्या झाल्यावर भगवान श्रीकृष्णाच्या मोठ्या भक्त झाल्या.
  7. त्यांचे लग्न चित्तौडचा तत्कालीन शासक आणि राणा संगा यांचा मोठा मुलगा भोज राज यांच्याशी झाले.
  8. मीराबाईंची भक्तीगीते इतकी लोकप्रिय झाली की बीरबलसमवेत मोगल बादशहा अकबर. त्यांना भेटायला आला होता.
  9. त्यानंतर त्या द्वारका येथे गेल्या आणि त्यांनी स्वतःला भगवान श्रीकृष्णाच्या सेवेत झोकून दिले.
  10. पृथ्वीवरील जीवनातील मीराबाईंच्या विरंगुळ्यानेच त्यांना रविदासजी यांच्याकडे आकर्षित केले ज्यांना त्यांनी आपला गुरु म्हणून स्वीकारले.
Also Read:  संत कबीर दास - Sant Kabir Information in Marathi

मीराबाईचे चरित्र (Biography)

राजस्थानमधील राजघराण्यात मीराबाईंचा जन्म झाला. राजपूत स्त्री ही एक राणीपेक्षा कमी मानली जात नव्हती. जेव्हा त्यांचे लग्नाचे वय झाले, तेव्हा मीराबाईंचे मेवाडच्या राजकुमाराशी लग्न झाले. तथापि, त्यांच्या मनामध्ये त्या स्वत: ला फक्त तिच्या जीवनातील देवता – भगवान श्रीकृष्ण यांच्याशी विवाहबद्ध मानत असे. मेवाडचा राजा आणि मीराबाईंचा नवरा भोजराज यांचे युद्धात प्राण गेल्यानंतर मीराबाईंनी विधवात्वाच्या अधिवेशनांचा त्याग केला आणि आध्यात्मिक मार्गावर स्वतःचे प्रयत्न सुरु ठेवले.

त्यांच्या भक्तीचा आरंभिक समाजात चांगला अर्थ लावला जात नव्हता आणि आख्यायिका अशी आहे की मीराबाईंच्या हत्येचे अनेक प्रयत्न त्यांच्या सासऱ्यांनी आणि इतरांनी आयुष्यभर केले, परंतु अशा सर्व प्रयत्नांना रोखून चमत्कारीकरित्या परमेश्वराच्या परम कृपेने आपल्या प्रिय भक्ताचे रक्षण केले . मीराबाईंची अनेक भजने त्यांच्या सासरच्यांनी त्यांना विषाचा प्याला पाठविल्यासारख्या विलक्षण घटना किंवा त्यांना फुलांच्या टोपलीत विषारी साप पाठविला यासारख्या आश्चर्यकारक घटनांविषयी सांगतात पण भगवान श्रीकृष्णाच्या कृपेने या सगळ्या गोष्टी त्यांचे काहीही नुकसान करू शकल्या नाही.


मीराबाईंची भजने (Bhajans of Meera Bai)

मीराबाई भगवान कृष्णाच्या स्तुतीसाठी गायलेल्या अनेक सुंदर भजनांसाठी प्रसिद्ध आहेत. काही प्रसिद्ध भजन गीते खालीलप्रमाणे आहेत.

ऐसी लागी लगन, मीरा हो गई मगन… (Aisi Lagi Lagan, Meera Ho Gai Magan Lyrics)

ऐसी लागी लगन, मीरा हो गई मगन
वो तो गली-गली हरी गुण गाने लगी
मेहलो में पाली, बन के जोगन चली
मीरा रानी दिवानी कहने लगी
ऐसी लागी लगन, मीरा हो गई मगन – २

कोई रोके नही, कोई टोके नही
मीरा गोविंद गोपाल गाने लागी
बैठी संतों के संग, रंगी मोहन के रंग
मीरा प्रेमी प्रीतम को मनाने लगी
ऐसी लागी लगन, मीरा हो गई मगन – २

वो तो गली-गली हरी गुण गाने लगी
मेहलो में पाली, बन के जोगन चली
मीरा रानी दिवानी कहने लगी
ऐसी लागी लगन, मीरा हो गई मगन – २

Also Read:  संत गाडगे बाबा - Sant Gadge Baba Information in Marathi

राणा ने विश दिया, मानो अमृत पिया
मीरा सागर में सरिता समाने लगी
दुख लाखों सहे, मुख से गोविंद कहें
मीरा गोविंदा गोपाल गाने लगी
ऐसी लागी लगन, मीरा हो गई मगन – २

वो तो गली-गली हरी गुण गाने लगी
मेहलो में पाली, बन के जोगन चली
मीरा रानी दिवानी कहने लगी
ऐसी लागी लगन, मीरा हो गई मगन – २

पायो जी मै श्याम रतन धन पायो… (Paayoji Maine Shyaam Ratan Dhan Paayo Lyrics)

पायो जी मै श्याम रतन धन पायो

जन्म जन्म की पुंजी पाई,
जग मे सभी खुमायो,
पायो जी मै श्याम रतन धन पायो – २

खर्च ना खुटे कोई चोर ना लूटे,
दिन दिन बढत सवायो,
पायो जी मै श्याम रतन धन पायो – २

सत की नाव खेवटिया सतगुरु,
करी कृपा आपणायो,
पायो जी मै श्याम रतन धन पायो – २

मीरा के प्रभु गिरधर नगर,
हर्ष हर्ष जस गायो,
पायो जी मै श्याम रतन धन पायो – २

जो तुम छोडो पिया, मैं नहीं छोडू रे… (Jo Tum Chhoodo Piya, Main Nahi Chhodu re Lyrics)

जो तुम छोडो पिया
मैं नहीं छोडू रे
तोसाई प्रीत जौडी कृष्णा
कौन संग जौडू रे …

मीरा ने तो कह डाला,
मैं क्या बोलू मेरे राम,
इस कलयुग के भूलभुलैया में खोये
मेरे वो सावराय, सुंदर श्याम

जन्म से हे, व्यक्कल मन में,
एक प्यास अजीब समये है
में भी बनू एक दिन पिया की प्यारी
ये तुझ से दुहाई है

इतना तो बतला दे ओ भगवान
इस भंवर में जो तूने उतारा है
मेरे कान्हा को भी इस कलयुग में
बेशक तुने कही बनाया है

Also Read:  संत गाडगे बाबा - Sant Gadge Baba Information in Marathi

मन मैं बसे है मोरे प्रभु
मीरा की तो मधुर वाणी,
तन में अगन जले है मोरे
राधा से मै प्रेम दिवानी

इस मतवाली कारी दुनिया में
मोरे कान्हा, तोहे कहा ढूंढू मै,
में तोरी राह एकटूक हो देखू
बस और कुछ भी नहीं जानू मै

पल भी ये आस नही मिट-पाटे
के एक दिन तू भी आएगा,
इस बावरी, अकेली बैरागन को है
तू सप्रेम अपनी राधा बनाएगा.


काय शिकलात?

आज आपण Sant Mirabai Information in Marathi संत मीराबाई माहिती मराठीत पहिली आहे. पोस्ट वाचल्याबद्दल मनापासून धन्यवाद.


Share: 10

About Author:

Marathi Encyclopedia ही अशी जागा आहे, जिथे तुम्हाला सर्व प्रकारची माहिती उत्तम रीतीने मराठीमध्ये उपलब्ध करून देण्याचा आम्ही पुरेपूर प्रयत्न करतो. आम्ही नेहमी तुम्हाला खरी आणि खात्रीपूर्ण माहिती पुरवतो.

Leave a Comment